NAAR ETALAGE,  FOTO’S, JOURNAAL EN  KAART

Vrijdag 04 januari 2008

Graag wensen wij iedereen een gelukkig 2008 toe vanuit een zeer zonnig Zuid Afrika.

Ik ben al een week hier, zonder laptop, maar het opladen van de website met alleen een usb stick in internetcafe’s is niet altijd mogelijk. We zitten nu in Simons’ town en vinden hier tussen de restaurantgangers 1 computer in een donker hoekje, die mij toelaat een usb stick te gebruiken. Het gaat verder prima met ons, Zuid Afrika is een land met zwarten en een enkele blanke. De meeste indruk maakte op mij het Robben island museum, bij de pier voor de boot naar Robben Island. De beelden ontroerden mij, indrukwekkend om je te realiseren dat Nelson Mandela 25 jaar gevangen heeft gezeten door De Klerk is vrijgelaten en nu samen met hem op een foto staat handenschuddend ter gelegenheid van de ontvangst van de Nobel prijs voor de vrede.Theo.

De overgang van Nederland naar Zuid Afrika vond ik niet gemakkelijk. Om je hoofd vrij te maken voor vakantie en mooi weer kostte mij deze keer meer tijd dan normaal. Nederland lijkt nu verder weg, hoewel mijn gedachten daar wel vaak zijn. Ik zie regelmatig blanke mensen uit de hoogte doen naar blanke, ze overheersen; het geeft mij een opstandig gevoel. Een blanke chef in een restaurant die zwarte mensen beveelt, ze op een voor vrouwen onprettige manier aanraakt, ik word er boos van.

Voorlopig zitten wij in prachtige landschappen, prachtige stranden, een bruisende zee met prachtig witte stranden; en het weer is bovenverwachting heerlijk! 29 graden met een bries, wat wil je nog meer? We hopen spoedig een meer informatief verhaaltje op de website te zetten. Mineke.

Stellenbos 6 januari 2008
Er staan sinds vanmorgen enkele foto's op de site die je via de link rechtstreeks kunt bezichtigen. Ik rijd nu een dag of wat door Zuid Afrika [gebied rond Kaapstad] en ben al struisvogels en baboons' in het wild' tegen gekomen. Ook dode schildpadden die een openbare weg niet snel genoeg overstaken. Maar boven dit alles houdt mij de situatie blank-zwart bezig. Ten eerste het, door mij veronderstelde, verschil in rijkdom. Townships opgebouwd uit golfplaat-huisjes en aan de andere kant van de weg townships bestaande uit keurige huisjes van steen met dakpannen. Even verderop de echte villaparken. Herkenbaar aan een stevige muur plus bewaakte poort. Je ziet er foto’s van in dag en weekbladen. Nu zie ik het in het ‘echt. Ik sprak met een aantal blanke Zuidafrikanen. Trots zijn ze op hun land ["het komt wel goed met ZA", zeggen ze] en blij dat ze er wonen en werken. Ze hebben bewondering voor Nelson Mandela, maar zijn opvolgers.....!?!? Ze vatten het samen met: " eigenlijk is apartheid een verkeerd woord, het moet iets zijn als culturele diversiteit" Ik lees tijdens deze reis de biografie van Nelson Mandela. [The long walk to freedom] Dat levert een andere kijk op Zuid Afrika en de bewoners en hoe het land bestuurd wordt en werd.  Th.

Zaterdagavond ging ik op de camping in Ijzerfontein kijken bij de braai van de buren (zie ook de foto), Vooral de gietijzeren pan op pootjes intrigeert mij. Een van de vrouwen, Liesl Reeder begroet mij enthousiast; in het afrikaans, wat ik wonderwel van haar goed kan verstaan. Haar enthousiasme wordt groter toen ze hoorde dat wij uit Groningen komen, haar grootmoeder kwam uit Wildervank naar hier, en dat is meteen de reden dat ik haar afrikaans beter kan verstaan dan van de rest van het gezelschap. Liesl praatte als 8 jarig kind met haar grootmoeder in het nederlands. Wildervank, ze spreekt het uit met liefde, maar is er nooit geweest. Baje trots is ze om echte boere mensen te zijn; doorzetters, harde werkers eerlijk volk. Van haar horen we andere verhalen dan wat we dachten te zien. Van haar horen we dat blanke mensen van rond de 25 jaar moeilijker werk krijgen dan zwarte mensen van dezelfde leeftijd. Ja, er is veel criminaliteit, maar dat is dan ook het enige negatieve. Hun omgang met zwarte mensen is in goede zin ontzettend veranderd. Ik zie niet wie zwart is of wit; we zijn gelijk.. Ons gesprek die avond verloopt hoofdzakelijk in het afrikans van hun kant, in het nederlands uit onze monden; we hebben goed contact. En wat de ijzeren pan betreft: potjekos. Alles samen in de pan en naast of in de braai, met wat boerewors of stompneus vis een heerlijk maal! Ik schat dat er weinig vegetariers zijn in SA!. We nemen afscheid met "lekker slaup" en ineens hoor ik een nederlandse vriendin die altijd "lekker slapen" zegt bij een afscheid in de avond. Zij is opgegroeid in SA tot haar 8e jaar.. Liesl praatte tot haar 8e soms nederlands.... Mineke

Onrus, 10 januari 2008,
Mijn lieve trouwe lezertjes merken op, vermoed ik, dat de frequentie, opmaak en mogelijk ook de qualiteit van mijn bijdragen minder is dan gemiddeld. Ik ben, zonder laptop, gehaal aangewezen op publieke internetfaciliteiten en daar loop ik soms tegen een firewall op af een programma waar ik niet zo vertrouwd mee ben. Amen.

Hoe dan ook: het deel van Zuid Afrika waar wij nu doorheen reizen [Western Cape, oostelijk van Kaapstad] blijft ons fascineren. Rijkdom en armoede zo dicht bij elkaar. Apartheid is weliswaar verdwenen maar de realiteit voor mij als toerist/toeschouwer is wel Stellenbos, de mondaine universiteitsstad in een weelderige “ wijn vallei”  waar ‘ blank’  domineert en ‘ zwart’  bediend in cafe’s of bewaakt op parkeerplaatsen. Enkele tientallen kilometers verderop, Grabouw, met een grijze, grauwe winkelstraat, waar veel ‘ zwart’  rondloopt en geen enkel cafe te vinden is.. Qua omgeving, landschap is het een groot plezier om door heen te rijden. We trokken van Ijzerfontein [100 km noord van Kaapstad] om Kaapstad heen via Stellenbos naar Onrus [geen typefout]  aan de Indische Oceaan waar wij nu zijn en in een super-internet cafe deze tekst kunnen plaatsen. Prachtig, glooiend wijn-gebied, matige bewegwijzering. Maar alles went. Ook het geven van fooien, want dat is een dominant verschijnsel.

Oudtshoorn, 13 januari 2008
Wie ooit in Zuid Afrika komt en op zondag in Oudshoorn is moet gaan koffiedrinken bij Cafe restaurant Spier [anno 1792] in de Baron van Rheedestraat. Als je daar dan in de tuin zit voel je een beetje “ Jan Van Riebeeck” . Ik heb weer eens een internetfaciliteit [in Oudtshoorn] gevonden en kan weer even vertellen dat de reis voorspoedig verloopt. Het blijft prachtig weer en ook komt de ‘ tegenstelling’  blank-zwart steeds weer langs. Op een gegeven moment wil Mineke winkeltjes kijken en koop ik een krant [Die Burger, 4,50 Rand, = nog geen halve Euro] en zoek ik een bankje. Ik vind er een en er zit een Afrikaans meisje op die met haar mobieltje speelt. Ik schat haar 25 jaar en vraag of ik naast haar mag zitten. [er is m.i. plek genoeg] Ze maakt een uitnodigend gebaar en we maken contact. Ik vraag haar [in het engels] of ze de Apartheid bewust heeft meegemaakt. Antwoord: “ nee, maar haar ouders vertellen erover, ik zou dan niet tegen jou hebben mogen praten en op deze bank zitten.” Ik breng Nelson Mandela ter sprake en zeg dat zijn strijd tegen Apartheid niet alleen de feiten fold maar tevens de manier waarop een en andere gebracht werd. Dus de nadruk leggen op ‘ speciale woonwijken voor zwarten en er niet bij zeggen dat ze DUS elders niet mogen wonen.Bij de naam Mandele komt er een glimlach bij haar. “ He is a good man. Mr Madiba”  En ze legt uit dat dat een speciale ‘ koosnaam’ is in de Xhosa taal. Dan rinkelt haar mobieltje, ze staat op en zegt: “ bye for now, I have to go” .Apartheid is weg zij, kan als zwarte gaan en staan waar ze wil. Twee soorten bankjes en twee soorten bushokjes: verleden tijd. Maar de Albayraks en Abhoutalebs lijken hier nog dun gezaaid. Net als in Nederland ???

De voorpagina van de krant vermeldt de benoeming van Peter de Villiers [een zwarte] als “ hoofafrigter van die Springbokke”  [Zoiets als Ruud Gullit benoemen als coach van het Nederlands voetbal elftal]. Op pagina 5 staat onder de kop: “ Hillary het steeds hoop”  dat “ moet nooit ’ n Clinton afskryf nie” naar aanleiding van haar krappe overwinning in New Hampshire. Dat haar primaire tegenstander –Obama- zwart is komt in het artikel niet ter sprake. Het eindigr met de zin “ Amerika kijk nou of Obama die nieuwe Hillary Clinton kan aanpak en wen”  [Wellicht ten overvloede: in de Afrikaanse citaten zitten geen typefouten]

Goed, we zijn nu plm 200 km oost van Kaapstad en keren dit weekeend, na enkele dagen binnenland, terug naar de kust.

De kleine Karro, zondag 13 januari.
We zitten plm 500 km oost van Kaapstad! Theo
 
Het gebied tussen de wijnvelden en de tuinroute in het zuiden en de grote Karro –het echte woestijngebied- in het noorden, heet de Kleine Karroo. Uitgestrekt en leeg en dan toch zomaar weer hier en daar groen en druivenstokken. Ook in de Kleine Karroo vind je nog wijn! Prachtige nederzettingen, als kleine oases. Zo ook warmwaterberg, waar wij overnachtten. Het was onze bedoeling hier slechts gebruik te maken van de warm-water-bron-zwembaden, maar gezien de vredige plek besloten we te blijven. Nog steeds glimlachen we om de prachtige namen, die we tegenkomen: Opsoek, woudsigt, warmbad, volmoed, suurbraak, vermaaklikheid, rooinek, die venster, lemoenshoek, om zo maar een paar te noemen.

Het bronwater was heerlijk: 2 keuzes: een bad van 40 graden en 1 van 38: een ontspannen einde van de dag, waarna “ons lekker hebben gedut”. Afrikaans spreken zullen we zo snel niet leren, maar de krant lezen en mensen verstaan gaat ons al goed af (mits ze maar “stadig spreken” dan  kunnen ons het mooi begrijp”.  Overigens we zetten zojuist weer een paar nieuwe foto’s op de fotosite. Mineke

Jeffrey bay, woensdag 16 januari.
Prachtige plek, direkt aan de zee; wind, zon en een fantastisch uitzicht. We relaxen een dag; geen kilometer gereden en ook morgen ziet het daar niet naar uit.
Van mijn bezoek aan Zuid Afrika van bijna 20 jaar geleden is het beeld blijven hangen van treuzelende mensen, hangen en niets doen. Een beeld waaraan ik mij toen mateloos begon te ergeren; het is me altijd bijgebleven hoe lamlendig zwarte mensen liepen, de tank van de auto vulden, alsof dit druppel voor druppel erin moest en het langzame tempo waarin de voorruit van de auto werd “schoon” gemaakt......
Het huppelpasje vanmiddag van de zwarte jongen die mij SPONTAAN de wasmachines wees en  UITLEGDE maakte mij blij. Er is zichtbaar veel veranderd in dit prachtige land!
Gisteren dronken wij koffie in een klein dorp langs de kant van de weg; we werden getrokken door een  cafe met de naam van “de zwetende hollander”. De echtgenoot van de uitbaatster bleek oorsponkelijk uit Nederland te komen; de uitbaatster zelf was volbloed Zuid Afrikaanse. Het gesprek met haar was bijzonder. Blij om Zuid Afrikaanse te zijn, trots op haar land, wat zij nooit zal verlaten. Maar ook zij maakte uitgebreid gewag van de criminaliteit en van het gegeven dat zwarte mensen voorrang hebben bij het krijgen van werk: eerst zwarten, dan gehandikapten, dan vrouwen en als je geluk hebt is er nog een plaatsje voor een blanke man. Het ligt in de bedoeling volgens haar om het stemrecht uit te breiden vanaf 16 jaar. Dan zullen blanke mensen helemaal niets meer te vertellen hebben.... maar toch: de verandering was goed. Maar dat mensen die niet kunnen lezen noch schrijven, geen belasting betalen maar toch mede de dienst uitmaken, was volgens haar geen goede ontwikkeling.
Wij genieten van dit land, genieten weer van het reizen in een campertje en met scrabble is het 2-2! Mineke.

Ik moet oppassen dat ik mijzelf niet al te veel in beslag laat nemen door de –gewezen, weliswaar- apartheid, blank/zwart etc. En vervolgens vergeet te genieten van het reizen. Want we blijken een prachtig stuk uitgekozen te hebben en we hebben nog steeds geen haast. Prachtig weer en dus ja, wat wil ik nog meer?  ’s Avonds lees ik Nelson Mandela’s biografieen ervaar zijn kijk op blank/zwart, apartheid en democratie. En, hoe je dat veranderen kunt. Th.

Jeffrey bay, vrijdag 18 januari 2008
Vandaag trekken we verder. We gaan naar Addo National Park. [ongeveer 75 km noord van Port Elisabeth] Bekend om zijn grote populatie olifanten. Het was een prachtige plek direct aan zee en de verleiding om “nog wat te blijven” was groot. We nemen afscheid van onze hollandse buren. Zij reizen in een HYMER Camper met nederlands kenteken en waren  dwars door Afrika naar hier toe komen rijden. Via Egypte, Sudan, Kenia etc.  Jan en Rita Eggens uit Assen [ www.eggens.motorenrevisie.nl ] Ze wilden het een keer gedaan hebben maar zullen het voorlopig iedereen afraden. Af en toe was het niet leuk. Theo
Reizen lijkt soms wel vergelijken. Plekken aan zee zijn over de hele wereld hetzelfde: op de schelpen na misschien. En als dan de zon zo overvloedig schijnt als hier is het heerlijk! Vergelijken doen we dagelijks: het is hier anders dan op onze vorige reizen, misschien wel minder gemakkelijk gezien de politieke situatie, maar boeiend is het zeker. We houden onze ogen en oren open en ik kijk uit naar de herhalingen van de uitzending van Van Dis, die nu in Nederland uitgezonden worden. Mineke.

Mthata, 24 januari 2008
Addo National Park heet eigenlijk Addo Elephant National Park wat meer op de realiteit lijkt; er lopen er zo’n 400 rond op een stuk van 60 bij 30 kilometer. Naast nog het nodige ander wild zoals koedoes,aardvarkens en leeuwen. Er zijn maar 9 leeuwen uitgezet om, volgens de gids de herten-bevolking op ;peuil te houden. Er wordt niet gevoederd in het park. De beesten zijn op zichzelf en de natuur aangewezen. Er loopt een wegennet door het park voor het publiek en er zijn 2 plekken waar je uit je auto mag stappen.De waterplaatsen, in het byzonder voor de olifanten zijn zodanig gesitueerd dat –van een afstand weliswaar- de dames en heren olifanten tijdens hun was- en drinksessies bezichtigd kunnen worden. Toch is een toer olv een gids boeiend. We zitten nin een tot amphitheater omgebouwde land-rover en krijgen deskundig verslag over al het wild wat zich beweegt. Ik begon mij tijdens de toer af te vragen of vissen in een aquarium zich net zo vrij voelen als de olifanten die wij zien. De toergids reed ook een stukje langs het hek wat het park van de buiten wereld scheidt. Om olifanten tegen te houden zijn stevige palen nodig en veel schrikdraad om de leeuwen in het park te houden. Hoe dan ook: zo’n park garandeert dat vele diersoorten behouden blijven. Ik zou er graag met mijn kleinkinderen doorheen gereden zijn.  Ik stel overigens ook vast dat de olifanten in het park net zo hard lopen [schuifelen] als in elke willekeurige dierentuin.

Inmiddels zijn we enkele honderden kilometers richting Jo’burg gevorderd. Vanochtend reden we “Transkei”  binnen op weg naar Port St John’s aan de kust. Het gebied waar de Xhosa’s wonen, zichtbaar vanwege de ‘ rondavels’  cirkelvormige huizen. Kleurrijk, wat nog eens geaccentueerd wordt door het verrassend groene landschap. De stadjes en dorpen waar we doorheen rijden zijn ‘zwart’. Nauwelijks ‘witten’ te zien  Dat is weer even wennen. Zuid Afrika maakt mij ‘in de war’. Om te beginnen door het dramatisch zichtbare verschil tussen arm en rijk. Ik weet bijna zeker dat ik tijdens mijn jaren in  Nigeria nooit zo ervaren heb. Ik denk dat mijn gedachten ook ‘gestuurd’ worden door Nelson Mandela’s “Long walk to freedom” Ik heb het inmiddels uitgelezen en ben onder de indruk van waarom en waarvoor hij streed. Op weg naar onze eindbestemming komen we vandaag langs Mandela’s geboorteplaats. Je betekent wat als je geboorteplaats op alle grote kaarten vermeldt staat. Maar ik zie ook het probleem: te beginnen met, zeg, Jan van Riebeek zo’n 300 jaar terug hebben blanken van dit land een westerse samenleving ‘gemaakt’ waarin voor zwarten alleen plaats was als ze iets schoonmaakten of droegen. Nu willen de oorspronkelijke bewoners iets meer. Namelijk net zoveel als de blanken.  Terecht. Maar een blanke zuidafrikaner die ik sprak vertelde over zijn angst dat zijn land [zo voelt hij het want hij is hier geboren en getogen] de weg opgaat van Zimbabwe of Kenia of Nigeria. Het blijft mij bezig houden en ik zal deze reis geen oplossing vinden.

Ondertussen rijden we door een prachtig stuk Zuid Afrika –de Sunshine Coast en de Wild Coast, ze doen hun naam eer aan- met prachtig weer.

24 januari 2008
Een enerverende reis door een wonderschoon landschap. Enerverend vanwege de beesten op de weg: geiten, koeien, honden ezels en enerverend vanwege de 3 zeer drukke plaatsen waar we doorheen reden. We hadden zin aan koffie, maar stoppen leek niet mogelijk of verstandig. Honderden mensen op en langs de weg, vervallen huisjes, armetierige gebouwen, overal marktkraampjes en handel, maar vooral veel kleurrijke, zwarte mensen. Geen koffie, geen mogelijkheid gezien die goed voelde om de bus neer te zetten, laat staan een cafe. In Umthata, een grote plaats met 79.000 inwoners, zagen we ineens een “modern winkelcentrum”. De ons al bekende oppassers op auto's schoten toe om een oog op onze bus te houden. Nr. 19 was de eerste die zich aanbood dus hij mocht “deze klus klaren”. En in het winkelcentrum 3 replacanten van Mc. Donalds: wij dronken er koffie. Vreemde nieuwigheden in zo een zwarte rommelige stad. Het westen slaat toe met pizza, hamburagers en frieten. Wij vonden er een internetcafe! Waar we een uur (ieder 1 computer) doorbrachten: heerlijke mailtjes en veel spam. Wat is het toch bijzonder zulke lieve verhalen van thuis te lezen! In het winkelcentrum krioelt het van de mensen: kind op de rug, bagage op het hoofd. Wij zijn de enige blanken.
De tocht naar Umthatha naar de plek waar we nu zitten was wonderschoon maar moeilijk. Veel wegreparatie, veel oponthoud en veel verkeer wat zonder pardon op verboden stroken rijdt: oppassen dus. Prachtig was het landschap met de kleurrijke Xosa dorpjes geplakt tegen de altijd groene bergen. Groen, groen, groen, vandaag is onze eerste echte regendag.
Wij slapen in op een vredige plek aan de Umzimvubu River, met een groot orkest van ontelbare vogelgeluiden: benieuwd wat de dag van morgen zal brengen!M

Port St John's 25 januari 2008
Er zijn zojuist weer wat foto's op de fotosite gezet. Ik deed dit in een wel heel byzonder internetcafe. Port St John's is een ' zwart' dorp aan de kust en opeens is er een wat bredere weg met wat grotere huizen met ' mooie' tuinen. En opeens is daar een internetcafe waar een duitser van oorsprong de scepter zwaait. In een soort huiskamer staan wat moderne computers en je kunt je gang gaan. Afrekenen als je klaar bent. Het gaat goed met ons. We blijven enkele dagen hier want er is onder meer de mogelijkheid dat we de camper afgeleverd krijgen waar we vanaf het begin ' recht' op hadden maar die door een ongeluk buiten bedrijf raakte. Maar ja we zijn ondertussen wel zo'n 1500 km richting Johannesbueg gereisd. We zullen zien, we zijn hier per slot in Afrika

Vrijdag 25 januari 2008
De dag van morgen: voorhet eerst voel ik me echt in Afrika! Het dorp Port St. John's heeft een totaal andere uitstraling dan op de estate Cremore (ook in St. John's) waar we met de camper staan. Op Cremore heerst rust, is alles aangeharkt, boeien prachtige bomen en is het gras groen en gemaaid. In Port St.John's, 2km. Verderop, is het een chaotische drukte van belang. Alleen maar, en veel!, zwarte mensen op straat, harde muziek die tegenelkaar opgbiedt, kraampjes met groente, kleding en een schoenlapper, muziekbandjes etc. allemaal met hun eigen harde muziek. Zo ook in de supermarkt. In het begin voelde ik mij onwennig, onzeker, maar na enige zoeken en rondkijken kwam er contact. Vrouwen met wiegend achterwerk, met baby's op de rug, gewikkeld in dekens, in prachtige kleuren. De supermarkt, geheel met vlaggetjes voorzien, kei-harde muziek: een caotische toestand. Ik vond het heerlijk en kocht in een stalletje even verdrop de muziek die mij in de supermarkt zo vrolijk maakte. Het bleek achteraf een Xosa-gospel groep: opzwepend, vrolijk, je gaat er op bewegen, of je wilt of niet. Even verdrop in het dorp is een oase van rust: een woongroepje met een internetcafe, een koffietent en een 2ehands winkeltje: duiters, amerikanen. Jonge gedreven mensen, die het ontwikkelen van de bevolking met landbouw en scholing willen helpen ondersteunen. Goede sfeer, bewonderingswaardig wat ze doen. In het winkeltje worden spullen verkocht gemaakt door de plaatselijke bevolking en met de opbrengst betalen ze dat hun kinderen het schooltje kunnen bezoeken wat door dezelfde woongroep mede is opgericht.
Dit is Afrika, zoals ik het nog niet zag! Ik wordt er vrolijk van: muziek., aardige mensen, handel op straat en een doop op second beach: zie foto's. We zijn hier in Pondo land: een kleine stam die zich altijd afzijdig heeft gehouden van de strijd tussen de Xosa en Zoeloe mensen: de Ponda trokken bij oorlog de bergen in.Zij leven hier in 4 plaatsen in voormalig Transkei, en volgens de internetcafebaas kun je ze vergelijken met de basken in Spanje. Een trots volk met een eigen koning!
We verblijven 4 nachten in Port St. John's en we hebben het goed! Mineke.

Wie ooit naar Zuis Afrika gaat moet op zaterdagmorgen een kopje koffie gaan drinken in “ Wood n Spoon” gelegen aam de Second Beach, even buiten Port St John' s Apart, Robinson Crusoe revisited!,Theo

 Maandag 28 januari 2008, Port St John's.
Naast het internetcafe waar ik mijn website bijwerk is Jesters Coffeshop. We drinken koffie plus een tosti met sla voor lunch. De uitbaatstser -een b{s}lanke zuidafrikaanse- trippelt zelfverzekerd op hoge hakken door het cafe, over het balkonterras en in de tuin.
Mijn gedachten gaan naar Coetzee's “Dagboek van een slecht jaar” . Ik ben net begonnen, weet nog niet waarom het jaar slecht was. Desgevraagd blijkt uitbaatster het boek van haar landgenoot niet te kennen. “Jij bent Anya” , verklaar ik en denk: ' hoge hakken of gevalletjes met bandjes, het maakt geen verschil. Ik zal het boek vanuit een ander perspectief verder lezen. [100 woorden] Theo

 Woensdag 30 januari 2008, Rocky Bay [60 km zuid van Durban]
Crime staat hoog op de prioriteitslijst van de regering. Bewaking en beveiliging is derhalve een bloeiende bedrijfstak. In gesprekken met zuidafrikaners wordt mij dit ook bevestigd. Als ik “hoe is het nou in Zuid Afrika na de Apartheid” ter sprake breng zijn de reacties divers maar ‘ crime’ is er altijd bij.. Over het algemeen hoor ik dat het met de verdwijning van de ‘apartheid’  de crime is toegenomen en dat oplossen niet eenvoudig is. Villa’s, villaparken maar ook holiday-resorts zijn dus heel vaak ommuurd/omhekt met een fors hek als enige centrale, bewaakte ingang. Aan het hek of de muur een plakkaat van de verantwoordelijke beveiligingsfirma (met telefoonnummer in geval van onraad). En enkele dagen terug zag ik een dergelijk schild met als extra vermelding: “ armed reaction” .

In een zuidafrikaanse krant las ik een verslag van een beroving in Kensington[Johannesburg] van een ouder echtpaar in hun huis. De vrouw had daarbij haar leven verloren!. In de krant een foto van de man met een wond aan zijn hoofd, een fotot van zijn vrouw [in betere tijden] en een foto van het forse hek voor hun huis. Prominent op deze foto het schild van de bewakingsfirma en inderdaad de extra vermelding: “ armed reaction”

Donderdag 31 januari 2008.
Wij eten pasta met groene asperges, broccoli, champignons, bleekselderij en gerookte forel in de campervan, met de achterdeuren wijd open, gericht op de zee. Op 6 meter afstand rollen de golven; het lawaai begeleid ons eten, een zwoele wind komt binnen. Het is donker; slechts de schuimkippen van de golven zijn zichtbaar. Een heerlijke avond in Rockey Bay! Mineke.

Dinsdag 5 februari. Ik las Agaat, een overweldigend boek. Hoe wit, zwart, wit wil maken. Hoe zwart, wit, zwart wil maken. Hoe wit, zwart tot leven brengt en hoe zwart wit (A.L.S patiente) helpt te sterven.
579 Pagina’s over 50 jaar boerenleven op grootmoedersplaas bij de Trabauw, een gebied waar wij doorheen trokken in het zuiden van de little Karro. Samenwonen en samenleven met zo’n groot cultuurverschil: het verdriet van Zuid Afrika. Ook uit andere verhalen begrijp ik hoeveel liefde er is tussen wit en zwart en tegelijkertijd brengt dit –vanwege het cultuurverschil- onnoemlijk veel verdriet met zich mee. Samenleven en elkaar niet willen veranderen; het lijkt een onmogelijke opgave.
Het boek van Marlene van Niekerk “Agaat” is zeer de moeite waard. Mineke

Hoop dat het goed komt in Zuid Afrika en angst dat het zo zal gaan als in buurlanden lijken gelijk verdeeld. Sombere beelden dat alles rapido duurder wordt maar de lonen gelijk blijven en hoopvolle gedachten dat ook de zwarte bevolking het beter wil hebben en hun best hiervoor willen doen. Jongere (witten) trekken naar het buitenland en ouderen zijn niet in staat om daar nog een goed leven te kunnen leiden.  De kosten van levensonderhoud zijn in het buitenland veel en veel hoger dan in ZA.
Het verschil tussen arm en rijk is schrijnend groot. Personeel hier op de camping verdienen 75 Rand per dag (= 7,50 euro). Van de 8 uur wordt misschien op  4 uur arbeid verricht, maar toch…. Momenteel zit ik in een huis in Pietermaritzburg waar ook een hulp rondloopt. Zij verdient 100 rand per dag en krijgt daarbij ook een lunch en ontbijt, maar toch, het verschil is schrijnend. M.

Woensdag 6 februari 2008. Pietermaritzburg. Wij zijn bij een achternicht van mij in Pietermaritzburg. Ik had haar nooit gezien, doch als kind heb ik een paar maanden met haar gecorrespondeerd in het engels, een pen-friend. Aan haar vader bewaar ik warme herinneringen: hij leek op mijn vader en als kind trokken ze ook samen op (zo heb ik uit verhalen onthouden). 19 Jaar geleden bezocht ik haar vader, hier in de buurt in Mooi Rivier. Helaas is Oom Willem overleden. Het besluit om bij Anita, de dochter die dezelfde leeftijd heeft als ik, langs te gaan, was een goed besluit, een complete verrassing die enorm goed uitpakte. Het bleek haar verjaardag te zijn en zij beschouwde ons bezoek als een prachtig verjaarskado. Zowel voor haar als voor mij voelt het als familie, een bijzondere ervaring. M

“Sit julle ligte af as julle dit niet gebruik nie. So spar Suid Afrika krag. Oproepe van die regering om krag te bespaar, het klaarblijklik op dowe ore geval”.
Verskele staatsinstellings se ligte brand, maar die Reserwebank is in bijna stikdonkerte gehul. Erge onderbrekingskom die volgende twee tot vier weke.
Zo kopte “De Burger”, een dagblad, enige dagen geleden. Ook wij ondervinden dagelijks last van de elektriciteitsonderbrekingen, maar gelukkig schakelt onze camper automatisch over op stroom uit de accu’s en de met de hand op te laden zaklantaarn bewijst in de avonduren dan goede diensten. Ook de verkeerslichten werken natuurlijk niet op deze stroomloze uren. Opvallend is hoe gemakkelijk iedereen dan automatisch overschakeld op de 4 x stopborden bij kruispunten. Degene die als eerste stopt, mag als eerste optrekken. Een prima stysteem en het werkt feilloos. M.

Woensdag 6 februari 2008, Pietermaritzburg
Ik heb vannacht in een bewaakte bungalow geslapen en krijg na het ontbijt de beschikking over een computer met adsl. Een kans om wat achterstallige indrukken en wat foto’s aan de website toe te voegen. Th.

Ik raak er aan gewend: op parkeerterreinen bij winkelcentra komt er een – zwarte- parkeerwacht in een ‘ officieel’ hesje helpen bij het inparkeren. De indruk ontstaat dat je auto bewaakt wordt. Bij vertrek geef je 1 of 2 rand [10 of 20 eurocent]. Althans dat doe ik. Bij de Scottburgh Mall komt een blanke parkeerwacht helpen. Dat het ‘ blanke’  mij opvalt zegt meer over mij dan over de realiteit. Ik spreek hem aan en hij meldt dat, op twee na, alle parkeerwachten ‘ blank’ zijn. Bij vertrek geef ik 2 Rand en moet daarbij iets overwinnen. Ik kan moeilijk omschrijven wat. [100 woorden] Th.

The Pavillion in Westville (Durban) is een winkelcentrum vergelijkbaar met 4 ‘hoogcatherijnes’ boven elkaar. Daar onder 3 lagen parkeergarage [5 uur voor een euro]. Het winkelend publiek: zwart, wit en gekleurd door elkaar. Meisjes in blote mode en boerka’ s met daaronder blank, jong, gekleurd, oud of zwart? Roltrappen, liften en volle boodschappenkarren. Beeld van een welvarend multicultureel Zuid Afrika !?! (Laat even de townships aan de andere kant van Durban buiten beeld). Dan bedenk ik dat van de totaal 50 miljoen inwoners ongeveer 5 miljoen HIV/aids geinfecteerde slachtoffers zijn. Hoeveel van die 5 miljoen lopen er hier nu rond? [100 woorden] Th.

Vrijdag 8 februari 2008. Vandaag onze eerste echte regendag: het miezert, het is vies weer. Ik geloof dat het nog geen uur droog is geweest. De mevrouw op de camping in de Drakensberg waar we vanochtend vertrokken (we zagen geen berg meer!) noemde alles “pap-nat”. Zal vast iets te maken hebben met onze uitdrukking “pappen en nathouden”!.
Een mooie gelegenheid om eindelijk van de al weken geleden aangeschafte sago pap te koken. Jeugdherinneringen: ik koos het vroeger zelfs als toetje op mijn verjaardag! In Nederland zie ik het al jaren niet meer in de winkels liggen, vandaar.
We besloten nogmaals Natal over te steken om wederom de kust op te zoeken: en ja: daar scheen de zon!  M.

Dinsdag 12 februari 2008
Deze reis is er een met een hoog nostalgie-gehalte. Ik word mij dat dagelijks gewaar. Het begon met een bezoek aan Kaap de Goede Hoop. Op de lagere school leerde ik er van met Jan van Riebeeck. Uit mijn jongensboekenjaren namen als Bloemfontein, Oranje Vrijstaat en Transvaal. We passeren het Voortrekkersmonument en hopen vanavond  bij Spionkop te overnachten. We kwamen ook nog, jawel,  cave Sarie Marijs tegen. [Oh, bring me back to the old Transvaal….] Ik zal gauw op Sarie Marijs googlen voor de juiste tekst want ik weet nu waar het verlangen groeide wat leidde tot de smartlap. [100 woorden] Th.

Vrijdag 15 februari 2008. Opladen in Clarens
De rit is bijna af: Kaapstad-Johannesburg, 4600 km in 46 dagen. Langs indrukwekkende kusten en glooiend groen met wijngaarden,  rietsuiker- en mais teelt. Zwart en Blank lijken samen apart in dit kleurrijke land te leven. Samen omdat je zwarten tegenkomt in straat of supermarkt met duidelijk veel meer blanken danwel andersom. Apart, omdat “townships” en ommuurde villawijken zo schrijnend verschillend zijn. Arm en rijk bijelkaar apart. Prominent in mijn beeld zijn de plattelands schoolkinderen –in schooluniformen!- die in slierten langs de weg kwetterend en spelend naar huis lopen. Gezien de afstanden moet dat uren in beslag nemen. (100 woorden) Th.

Wat ik meeneem uit Zuid Afrika:
Vragen over hoe de toekomst van dit mooie land zal, zoveel uitdaging, zoveel te doen, zoveel mogelijkheden!
De prachtige kleuren overal: van jurken met roesjes, schorten, hoofddoeken, van kralen, de huisjes en het altijd maar groene land. Groen, groen, groen!
Schommelende zitvlakken waarop het voor baby’s goed toeven lijkt. Vrolijke zwarte mensen, trots en sterk, rechtop met veel bagage op het hoofd. De vele lopende kinderen die in kleurrijke slierten door het landschap trekken. De racende mini-busjes, het enige openbaar vervoer in dit land, waarvan alleen zwarte mensen gebruik maken. De vele “slag-gate” in de wegen, de vochtigheid van de lucht, waardoor de warmte moeilijker te verdragen is. De enorme verschillen tussen arm en rijk. De verrassing van de taal, dat als het stadig wordt gesproken wij dat goed konden verstaan. De enorme uitgestrektheid van het land, de heuvels in Natal, de prachtige kusten en de groene bergen op de grens met Lesoto. De voor ons extreme lage prijzen in de supermark; de heerlijke mango’s en ananassen langs de kant van de weg. De vele braai’s, de gerechten als potjekos en semp met bonen. De vele waarschuwingen voor criminaliteit en de bijna verrassing dat ik me zelden onveilig heb gevoeld.
Ik kom graag terug in dit heerlijke land! M.

Maandag18 februari 2008. Soweto en Pretoria, een drukke dag. ’s Ochtends rijden we met Fillian, onze chauffeur en nog een Zwitserse dame naar Soweto. Soweto is bij lange na niet meer wat het 19 jaar geleden was. In mijn herinnering waren er slechts golfplaten-huisjes, nu waren hele straten voorzien van bakstenen kleine blokjes, met eigen toilet en watervoorziening. Ook een enorm ziekenhuis, een universiteit, prachtige straten met kapitale huizen zijn te bewonderen in Soweto. Een enorme stad met 2,3 milioen inwoners! Men is blij met de toeristen die Soweto bezoeken, de B & B mogelijkheden zijn ook hier aanwezig. Volgens onze gids is Soweto beduidend veiliger dan Johannesburg: de toerist brengt geld naar Soweto en is belangrijk. Maar nog niet iedereen heeft een niet lekkend, van water voorzien huis. Hele wijken zijn nog zo ze waren, geen water, wel gezamenlijke toiletten; slechts golfplaten beschermen tegen de zon en ’s winters tegen de kou. Een indrukwekkend monument en museum n.a.v. de schietpartij in 1976 waar 23 studenten door de politie werden doodgeschoten laat de kracht van Soweto zien. Soweto laat zich niet langer onderdrukken, Soweto leeft! Schrijnend zijn dan de getallen met HIV besmette mensen:grote geschilderde portretten op een muur van bekende gestorven personen waaronder de enige zoon van Mandela moeten als waarschuwing dienen.
Na een lunch in Soweto toerden we ’s middags naar Pretoria: voortrekkersmonument, parlementsgebouw, paleis van justitie en nog wat indrukwekkende gebouwen. Pretoria maakt een geheel andere indruk dan de steden die ik tot dusver in Zuid Afrika heb gezien. Pretoria is zwart-wit tegelijk: gemengd en meer gelijk. Meer westers en minder crimineel. In Pretoria kun je veilig door het centrum lopen, in de parken op het gras zitten, flaneren door de winkelstraten.
Het is warm, onze dag en reis zitten erop. Het vliegtuig vertrekt nog deze zelfde avond. Mineke.

Dinsdag 19 februari 2008
Ik ben nu echt terug op mijn plek in Nederland. Gisteren maakten we, bij wijze van afronden een dagtour door Soweto en Pretoria. Daarna op het vliegtuig naar Nederland. Geen jet-lag problemen als je tenminste fatsoenlijk kunt slapen. Dat lukte maar half en energie om enkele indrukken aan deze website toe te voegen is, vind ik, niet voldoende. Eerst maar eens een nachtje slapen en dan niet met enkele honderden medepassagiers in een, voor mij te krappe vliegtuigstoel met vier brullende motortjes buiten. Th

. Zaterdag 23 februari 2008
Zuid Afrika verdwijnt langzaam naar de achtergrond van mijn herinneringen. Mijn antwoord op vragen zoals: “hoe was het?” begint steeds vaker met de momenten tijdens de reis die mij ‘raakten’ en de daaraan klevende vragen.  Het laatste indringende moment was een bezoek aan het Hector Pieterson Museum in Soweto. Hector Pieterson is/was de 13-jarige jongen die door de politie tijdens de opstand in 1976 doodgeschoten werd. [De opstand ging over het invoeren van het Afrikaans als taal op de middelbare scholen.]  Bij wijze van contrast: Soweto is de enige stad ter wereld met een straat waarin TWEE winnaars van de Nobelprijs voor de vrede wonen: Bisschop Tutu en Nelson Mandela. En de gids rijdt het toerbusje UITERAARD door die straat.

Het dagelijks leven in Nederland neemt weer een voorgrondplaats in. Met een minister Rouvoet die suggereert dat er meer kinderen geboren moeten worden zodat de ‘vergrijzing’ straks betaald kan worden.

Rest mij nog een overzichtje van de kosten:

TERUG NAAR:  BOVENSTE REGEL,  ETALAGE,  JOURNAAL, FOTO’S