NIEUWE ZIJDSKAPEL & NIEUWE KERK AMSTERDAM


Nieuwe zijds kapel, 1345,gravure.
Rechts is de plek waar later het Stadhuis (Paleis) op de Dam zou worden gebouwd.


De Nieuwe zjds kapel vroeger genoemd de Kapel ter Heilige Stede (=Amsterdam)

Geschiedenis
Dat begint met de wonderlijke gebeurtenis van een zieke man en een gewijde hostie, uit oude kronieken bekend als het Sacramentsmirakel van Amsterdam. In de veertiende eeuw stond op de plek tussen het Rokin en de Kalverstraat een woonhuis. Toen een zieke bewoner op 15 Maart 1345 een hostie kreeg en die in een open vuur uitspuwde, bleef de hostie zweven. Een pastoor nam de bijzondere hostie mee naar zijn kerk, maar de hostie bleek de volgende dag weer in het huis van de zieke man te liggen. De priester nam de hostie nog een keer mee, maar de hostie lag later weer in het huis aan de Kalverstraat. Het 'Mirakel van Amsterdam' wordt het wonder genoemd (lees over het Mirakel van Amsterdam Mirakel). Op de plek van die gebeurtenis verrees al spoedig een kerk die in 1421 afbrandde en kort daarna groter en prachtiger werd herbouwd. De Kapel ter Heiligen Stede was toen het religieuze hart van Amsterdam. Jaarlijks werd het mirakel herdacht in een imposante Sacramentsprocessie door de stad. Die traditie wordt nog steeds - maar zonder uiterlijk vertoon - in ere gehouden door het Genootschap van de Stille Omgang, telkens op 23 Maart. Amsterdam werd door dit feit, behalve een stad van handel en scheepvaart, een beroemd bedevaartsoord. Mirakel).
Op de plek van die gebeurtenis verrees al spoedig een kerk die in 1421 afbrandde en kort daarna groter en prachtiger werd herbouwd. De Kapel ter Heiligen Stede was toen het religieuze hart van Amsterdam. Jaarlijks werd het mirakel herdacht in een imposante Sacramentsprocessie door de stad. Die traditie wordt nog steeds – maar zonder uiterlijk vertoon – in ere gehouden door het Genootschap van de Stille Omgang, telkens in de tweede helft van Maart. Amsterdam werd door dit feit, behalve een stad van handel en scheepvaart, een beroemd bedevaartsoord.
In 1908 werd de kapel gesloopt en werd er een nieuwe kerk gebouwd. De vloer bleef echter intact.
De kapel stond aan de Kalverstraat tegenover het toenmalige Jongensweeshuis.
Uiterlijk doet het gebouw (met name de torenspits) denken aan de bouw van de huidige Nieuwe Kerk op de Dam.
Bij recente opgravingen (april 2005) werd de intacte betegelde vloer blootgelegd en daaronder trof men grafzerken aan uitde 17e, 18e en 19e eeuw, compleet met skeletten.
Nu wordt op de plek een toeristisch "Spookuis" gebouwd.
NIEUWE KERK:

Op een oude gravure staat de Nieuwe Kerk afgebeeld met een grote toren. Deze is nimmer afgebouwd met uitzondering van de toegangspoort (zie DAM-square)
In deze kerk ligt Admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607-1676) begraven.Na de overwinning in de baai van Syracuse werd hij getroffen door een vijandelijke kogel.In 1677 werd zijn gebalsemde lijk bijgezet in een praalgraf in het koor van de Nieuwe kerk. In 1679 werd in deze kerk tevens Joost van den Vondel begraven.De Nieuwe Kerk was al in aanbouw in de middeleeuwen, vanaf 1380. De Nieuwe kerk is een aantal malen door brand bijna verwoest.

Praalgraf van Michiel Adriaansz de Ruyter uit 1676 (beeldhouwwerk van Rombout Verhulst)


O Dapper, Beschrijvinghe van Amsterdam,1663, pagina 382:
De Roomschen hadden deze Kerk, de heilige Maeght Maria, en Katarine toegewijt. Hondert vijf-en-tzeventigh jaren, sedert haar volbouwingh, hadt deze Kerk gestaen, als in den jare zestien hondert vyf-en-veertigh, den elfden van Loumaent, op den middagh, omtrent twalef uuren, dezelfde door verzuim en onvoorzightigheit van eenige lootgieters, die onder het dak waren t´arbeiden, aen brant raekte. Het was dien dagh een helder, kout en vriezend weer, en waeide sterk uit den Noord-Oosten, zulx de vuurpot, het houte dak eerst aan brandt stak .. in min dan een half uur tijds,de Kerk in lichte brant stont

Nieuwe Kerk Hoofdingang Damplein


Nieuwe Kerk aan de Mozes en Aaronstraat



Het grote orgel(zie foto onder) is gebouwd door Hans Schonat in 1655 maar mogelijk ontworpen door Jacob van Campen.
Het transeptorgel dateert echter uit 1651 en is gebouwd door Jacobus van Hagerbeer.

Uit de inventaris van na de brand van 1645 moeten genoemd worden: het monumentale koorhek uit 1645 (in classicistische stijl), de indrukwekkende preekstoel uit 1649-1664, met rijk houtsnijwerk en het dak, vervaardigd uit hout van slechts 1 tropische boom,het grote orgel, voltooid in 1655 met beeldhouwwerk van Artus Quellijn en schilderwerk van Gerrit Jansz van Bronchorst), de gebrandschilderde ramen, van het noordelijke venster uit 1650 (die graaf Willem IV tonen terwijl hij de drie Andreaskruizen aan Amsterdam schenkt; het bovenste gedeelte is uit 1977) en het praalgraf van Jan van Galen uit 1653. Ook is er een grafmonument voor Van Speyck uit 1831


De hexagonale Preekstoel, kroonluchters en Orgel:
(Below:) The incredibly ornate hexagonal pulpit with its intricate carvings (check out the tiny angels sliding down the wooden ropes), is the church's central attraction. Made of mahogany, it was created over a period of 15 years by artist Albert Jansz Vinckenbrinck and is a stunning piece of artistry.


Gebrandschilderd raam met rechts het transeptorgel.


Nieuwezijds Voorburgwal met de Nieuwekerk (achterzijde)



Hoek Eggertstraat Gravenstraat. Links muur van de Nieuwekerk



MUNTtoren, Montelbaenstoren: click here [ MUNTTOWER MONTELBAENSTOWER]
Dam Square: click here [ DAM SQUARE ]
Oude Kerk: click here [ OLD CHURCH ]
Zuider Kerk,Wester Kerk: click here [ SOUTHERN and WESTERN CHURCH ]
Noorder Kerk: click here [ NORTHERN CHURCH ]
Waalse- Engelse- kerk: click here [ Walloon+ English+ Lutherian- CHURCH ]
Gooyer Molen: click here [ GOOYER MILL ]